*  ఓట్ల కోసం ప్రజలు కావాలి... 
* ప్రశ్నిస్తే అదే ప్రజలపై పోలీసు దౌర్జన్యమా ?
* విద్యార్థులు ఏ మతానికి చెందినవారో చూసి న్యాయం చేయాలా ?  
* ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించడం దేశద్రోహమా ?
* ప్రజాస్వామ్యం అంటే భయపడే ప్రజలు కాదు—ప్రశ్నించే ప్రజలు ...

astranews desk  : 

దేశ రాజధాని ఢిల్లీలోని జంతర్‌ మంతర్‌ వద్ద విద్యార్థులు, యువత తమ భవిష్యత్తుకు సంబంధించిన అత్యంత కీలకమైన ప్రశ్నలపై నిరసన వ్యక్తం చేస్తే, వారిపై లాఠీచార్జి, టియర్‌ గ్యాస్‌ వంటి పోలీసు చర్యలు చోటుచేసుకోవడం ప్రజాస్వామ్య భారతదేశంలో తీవ్రంగా ఆలోచించాల్సిన పరిణామం. పరీక్షల్లో అక్రమాలు, ప్రశ్నపత్రాల లీకేజీలు, నియామకాల్లో పారదర్శకత, యువతకు ఉపాధి వంటి అంశాలపై విద్యార్థులు సమాధానాలు కోరడం నేరం కాదు. ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించడం దేశద్రోహం కాదు. అధికారంలో ఉన్నవారిని జవాబుదారీగా నిలబెట్టడం ప్రజాస్వామ్య పౌరుడి హక్కు.

జూలై 2026లో ఢిల్లీలో విద్యార్థుల నిరసనల సందర్భంగా పోలీసు బలప్రయోగంపై తీవ్ర చర్చ జరిగింది. కొన్ని మీడియా నివేదికల ప్రకారం, పార్లమెంట్‌ వైపు సాగిన నిరసనలను అడ్డుకునే క్రమంలో టియర్‌ గ్యాస్‌, లాఠీచార్జి జరిగాయి. ఒక యువతి తీవ్రంగా గాయపడినట్లు కూడా ఆసుపత్రి వర్గాలు తెలిపాయి. ఢిల్లీ పోలీసులు మాత్రం కొన్ని ప్రాంతాల్లో పరిస్థితిని అదుపులోకి తెచ్చేందుకు “తక్కువ స్థాయి బలప్రయోగం” జరిగిందని పేర్కొన్నట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. కాబట్టి ఈ ఘటనపై పూర్తి వాస్తవాలు, బాధ్యత, పోలీసు చర్యల చట్టబద్ధతపై స్వతంత్ర విచారణ అవసరం. 

విద్యార్థులు ఏ మతానికి చెందినవారో చూసి న్యాయం చేయాలా ?  : 
ఈ ఘటనపై ఒక ప్రశ్న సహజంగానే తలెత్తుతుంది. ఆ నిరసనలో హిందూ విద్యార్థులు లేరా?  ఈ ప్రశ్న వెనుక ఉన్న అసలు ఆవేదనను అర్థం చేసుకోవాలి. ఒక విద్యార్థి హిందువా, ముస్లిమా, క్రైస్తవుడా, సిక్కువా అన్నది ప్రభుత్వానికి సంబంధం లేని విషయం. అతను భారత పౌరుడు. అతని భవిష్యత్తు, అతని పరీక్ష, అతని ఉద్యోగం, అతని హక్కు—ఇవే ప్రభుత్వానికి ముఖ్యమైన అంశాలు కావాలి. ఓటు వేసే సమయంలో ప్రతి పౌరుడూ భారతీయుడే అయితే, నిరసన వ్యక్తం చేసే సమయంలో అతను కేవలం ఒక వర్గానికి చెందినవాడిగా ఎలా మారుతాడు? ప్రజాస్వామ్యంలో పౌరుడి విలువ ఓటు వేసే రోజున మాత్రమే ఉండకూడదు. అతను ప్రశ్నించిన రోజున కూడా అదే గౌరవం ఉండాలి.  అందుకే “ఓట్ల కోసం హిందువులు అవసరం... ప్రశ్నిస్తే కొట్టడానికి కూడా హిందువులేనా?” అనే ప్రశ్నను ఒక రాజకీయ నినాదంగా కాకుండా, ప్రజాస్వామ్య నైతికతను పరీక్షించే ప్రశ్నగా చూడాలి. అయితే ఈ ప్రశ్నను ఏ మతానికీ వ్యతిరేకంగా కాకుండా, మతం, కులం, పార్టీ భేదాలకు అతీతంగా ప్రతి పౌరుడి హక్కు కోసం చూడాల్సిన అవసరం ఉంది.

ప్రభుత్వాన్ని ప్రశ్నించడం దేశద్రోహం కాదు ... : 
భారత రాజ్యాంగం ప్రజలకు భావప్రకటన స్వేచ్ఛను, శాంతియుతంగా సమావేశమయ్యే హక్కును కల్పించింది. ప్రజాస్వామ్య ప్రభుత్వం అంటే ప్రజలు చెప్పింది వినే ప్రభుత్వం. ప్రజలు ప్రశ్నిస్తే సమాధానం చెప్పే ప్రభుత్వం. నిరసన వస్తే చర్చించే ప్రభుత్వం. నిరసనకారులు చట్టాన్ని ఉల్లంఘిస్తే, హింసకు పాల్పడితే, ప్రజల ప్రాణాలకు ముప్పు కలిగిస్తే చట్టపరమైన చర్యలు తీసుకోవచ్చు. కానీ శాంతియుత నిరసనను కేవలం పోలీసు బలంతో అణచివేయడం ప్రజాస్వామ్య పరిష్కారం కాదు. ప్రభుత్వం వద్ద అధికార యంత్రాంగం ఉంది. పోలీసు వ్యవస్థ ఉంది. పరిపాలనా బలం ఉంది. విద్యార్థుల వద్ద ఉన్నది మాత్రం వారి గొంతు, వారి ప్రశ్న, వారి భవిష్యత్తుపై ఉన్న ఆందోళన.  ఆ గొంతును వినకుండా లాఠీతో సమాధానం చెప్పడం సమస్యను పరిష్కరించదు. అది సమస్యను మరింత తీవ్రం చేస్తుంది.

పరీక్షల విశ్వసనీయతపై ప్రశ్నలు ఎందుకు వస్తున్నాయి? .. : 
భారతదేశంలో పోటీ పరీక్షలు లక్షలాది కుటుంబాల భవిష్యత్తును నిర్ణయిస్తున్నాయి. ఒక విద్యార్థి సంవత్సరాల తరబడి చదువుతాడు. కుటుంబం అప్పులు చేసి కోచింగ్‌ ఇప్పిస్తుంది. తల్లిదండ్రులు తమ జీవిత పొదుపును పిల్లల చదువుపై ఖర్చు చేస్తారు. అటువంటి సమయంలో ప్రశ్నపత్రం లీక్‌ అయిందనే ఆరోపణ వచ్చినా, పరీక్షా వ్యవస్థలో అక్రమాలు జరిగాయని అనుమానం కలిగినా, దాని ప్రభావం కేవలం ఒక పరీక్షకే పరిమితం కాదు. అది లక్షలాది విద్యార్థుల నమ్మకాన్ని దెబ్బతీస్తుంది. ఇప్పుడు సరిగ్గా అలాంటిదే జరిగింది. 2026 NEET-UG పరీక్షకు సంబంధించి ప్రశ్నపత్రం లీక్‌ ఆరోపణలపై కేంద్ర ప్రభుత్వం ఫిర్యాదు చేయగా CBI కేసు నమోదు చేసి దర్యాప్తు ప్రారంభించినట్లు కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రెస్‌ ఇన్ఫర్మేషన్‌ బ్యూరో తెలిపింది. సుప్రీంకోర్టు కూడా NEET-UG పరీక్షా వ్యవస్థపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తి, బాధ్యతను నిర్ధారించాల్సిన అవసరాన్ని ప్రస్తావించింది. 

ఇక్కడే అసలు ప్రశ్న— : 
ఒకసారి కాదు, పదేపదే పరీక్షల నిర్వహణపై అనుమానాలు ఎందుకు వస్తున్నాయి?  పరీక్షా వ్యవస్థను ఎందుకు మరింత పారదర్శకంగా మార్చడం లేదు ?  లీకేజీలకు బాధ్యులైన వారిపై కఠిన చర్యలు ఎందుకు తీసుకోవడం లేదు ?  విద్యార్థుల నమ్మకాన్ని పునరుద్ధరించేందుకు ప్రభుత్వం ఎందుకు సమగ్ర సంస్కరణలు చేపట్టడం లేదు ?  ఈ ప్రశ్నలకు రాజకీయ సమాధానాలు కాకుండా పరిపాలనా సమాధానాలు కావాలి.

మోడీ ఎందుకు మౌనం వహించారనే ప్రశ్నకు సమాధానం కావాలి ?  :

దేశ ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీకి కోట్లాది మంది యువతపై ప్రత్యేక బాధ్యత ఉంది. దేశ భవిష్యత్తు యువత చేతుల్లో ఉందని ప్రతి ప్రభుత్వం చెబుతుంది. అలాంటప్పుడు దేశ రాజధానిలో యువత తమ భవిష్యత్తు కోసం రోడ్డెక్కితే, వారి ఆందోళన దేశ ప్రధానమంత్రి దృష్టికి రాకుండా ఉండదు. మరి తెలిసినా తెలిసినా ఎందుకు మౌనంగా ఉన్నట్లు. 

అందుకే ప్రజల్లో ఒక ప్రశ్న తలెత్తడం సహజం— :

విద్యార్థులు ఆందోళన చేస్తున్నప్పుడు ప్రధానమంత్రి స్వయంగా వారితో ఎందుకు మాట్లాడకూడదు ?  వారి ప్రతినిధులను పిలిచి సమస్యలు వినడం ఎందుకు జరగకూడదు ?  పరీక్షలపై నమ్మకం కోల్పోయిన విద్యార్థులకు భరోసా ఇవ్వడానికి దేశ ప్రధాని స్వయంగా ముందుకు రావడం ఎందుకు జరగకూడదు ?  అయితే, ఈ విషయంలో ప్రధానమంత్రి ఏమీ చేయలేదని తేల్చి చెప్పడానికి ముందు ప్రభుత్వం చేపట్టిన చర్యలను కూడా సమగ్రంగా పరిశీలించాలి. కేంద్రం చర్చలకు సిద్ధంగా ఉందని కేంద్ర మంత్రి జేపీ నడ్డా పేర్కొన్నారు. మరోవైపు విద్యార్థి ఉద్యమకారులు మాత్రం మరింత స్పష్టమైన జవాబుదారీతనం కోరుతున్నారు. అందువల్ల ప్రశ్న “ఎవరు గెలిచారు?” అనే దానికంటే, “విద్యార్థుల నమ్మకాన్ని ప్రభుత్వం ఎలా తిరిగి సాధిస్తుంది?” అనేదే కావాలి.

అధికారం ప్రజలపై కాదు—ప్రజల కోసం .. : 
ప్రజాస్వామ్యంలో ఎన్నికల్లో గెలవడం అధికారాన్ని ఇస్తుంది. కానీ ఆ అధికారం ప్రజలను అవమానించే హక్కును ఇవ్వదు.  “మాకు అధికారం ఉంది. మమ్మల్ని ఎవరూ ఏమీ చేయలేరు” అనే ధోరణి ఏ ప్రభుత్వానికైనా ప్రమాదకరం. ఎందుకంటే అధికారం శాశ్వతం కాదు. ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రజల తీర్పే అంతిమ తీర్పు.  ప్రభుత్వాన్ని విమర్శించే ప్రతిపక్షాలను, విద్యార్థులను, ఉద్యోగార్థులను, రైతులను, కార్మికులను శత్రువులుగా చూడటం ప్రజాస్వామ్య పరిపాలనకు విరుద్ధం. ప్రజలు ప్రశ్నిస్తే వారిని అణచివేయడం కంటే, ప్రశ్నకు సమాధానం ఇవ్వడం ప్రభుత్వ బలం.

పోలీసు లాఠీ ప్రభుత్వ బలానికి చిహ్నం కాదు...  : 
ప్రజల ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పగలగడమే ప్రభుత్వ బలం. RSS–BJPపై రాజకీయ విమర్శలకు కూడా ఇదే ప్రమాణం. ఈ ఘటనను BJP లేదా RSSతో అనుసంధానించి విమర్శించే రాజకీయ స్వరాలు ఉన్నాయి. అయితే ప్రజాస్వామ్య చర్చలో విమర్శలు వాస్తవాల ఆధారంగా ఉండాలి. ఒక రాజకీయ పార్టీకి, ఒక సంస్థకు, ఒక ప్రభుత్వానికి మధ్య ఉన్న సంబంధాలపై ఆరోపణలు చేయాలంటే ఆధారాలు అవసరం.  అదే సమయంలో, అధికారంలో ఉన్న BJP ప్రభుత్వం తీసుకునే ప్రతి చర్యపై ప్రజలు ప్రశ్నలు అడిగే హక్కు కలిగి ఉంటారు. ప్రభుత్వాన్ని విమర్శించడం ప్రజాస్వామ్య హక్కు. విమర్శకు సమాధానం ఇవ్వడం ప్రభుత్వ బాధ్యత. భారతదేశాన్ని మతపరంగా విభజించకుండా, విద్యార్థి అంటే విద్యార్థి—అతని మతం ఏదైనా సరే; పౌరుడు అంటే పౌరుడు—అతని రాజకీయ అభిప్రాయం ఏదైనా సరే అనే రాజ్యాంగ దృక్పథం అవసరం.

లాఠీచార్జి కంటే సంభాషణే పరిష్కారం ..  : 
జంతర్‌ మంతర్‌ ఘటన మనకు ఒక కీలకమైన పాఠాన్ని చెబుతోంది. సమస్య ఎంత పెద్దదైనా, ప్రజాస్వామ్యంలో దానికి మూడు మార్గాలు ఉన్నాయి. 
1. సంభాషణ
2. చర్చ
3. పరిష్కారం

లాఠీచార్జి, అరెస్టులు, నిర్బంధాలు, భయపెట్టడం—ఇవి తాత్కాలికంగా జనాన్ని చెదరగొట్టవచ్చు. కానీ ప్రశ్నను చంపలేవు. ఒక విద్యార్థిని కొట్టవచ్చు. ఒక నిరసనను అడ్డుకోవచ్చు. ఒక సభను చెదరగొట్టవచ్చు. కానీ ఒక తరం మనసులో పుట్టిన అన్యాయ భావనను లాఠీతో కొట్టలేరు. అందుకే ప్రభుత్వం చేయాల్సింది విద్యార్థులపై బలప్రయోగం కాదు. వారి డిమాండ్లను స్వీకరించి, పరీక్షా వ్యవస్థలోని లోపాలను గుర్తించి, బాధ్యులను శిక్షించి, భవిష్యత్తులో లీకేజీలు జరగకుండా శాశ్వత పరిష్కారాలు చూపడం.

ప్రజాస్వామ్యం అంటే భయపడే ప్రజలు కాదు—ప్రశ్నించే ప్రజలు .. : 
భారతదేశ ప్రజాస్వామ్య బలం ఎన్నికలలో మాత్రమే లేదు. అది ప్రశ్నించే పౌరుడిలో ఉంది. విద్యార్థి ప్రశ్నిస్తే వినాలి. ఉద్యోగార్థి ప్రశ్నిస్తే సమాధానం చెప్పాలి. రైతు ప్రశ్నిస్తే చర్చించాలి. కార్మికుడు ప్రశ్నిస్తే పరిష్కారం చూపాలి.  ప్రతిపక్షం ప్రశ్నిస్తే పార్లమెంటులో సమాధానం ఇవ్వాలి. ఇదే ప్రజాస్వామ్య పరిపాలన. ప్రజలు ప్రభుత్వాన్ని ఎన్నుకుంటారు. ప్రభుత్వం ప్రజలను పాలించడానికి కాదు—ప్రజలకు సేవ చేయడానికి అధికారాన్ని పొందుతుంది. జంతర్‌ మంతర్‌లో జరిగిన ఘటనపై రాజకీయ పక్షపాతాలకు అతీతంగా సమగ్ర విచారణ జరగాలి. పోలీసు చర్యలో తప్పు ఉంటే బాధ్యులపై చర్యలు తీసుకోవాలి. విద్యార్థుల డిమాండ్లపై పారదర్శకమైన చర్చ జరగాలి. పరీక్షల నిర్వహణలో స్వతంత్రత, సాంకేతిక భద్రత, జవాబుదారీతనం పెంచాలి. ప్రశ్నపత్రాల లీకేజీకి పాల్పడే వ్యక్తులు ఎంత పెద్దవారైనా కఠినంగా శిక్షించాలి.  అంతకన్నా ముఖ్యంగా ప్రభుత్వం విద్యార్థులను శత్రువులుగా చూడకూడదు. ఎందుకంటే ఈరోజు జంతర్‌ మంతర్‌లో నిలబడ్డ విద్యార్థులే రేపటి వైద్యులు, ఇంజనీర్లు, ఉపాధ్యాయులు, శాస్త్రవేత్తలు, అధికారులు, ప్రజాప్రతినిధులు.  వారి చేతుల్లోనే దేశ భవిష్యత్తు ఉంది. వారి చేతుల్లో పుస్తకం ఉండాల్సిన చోట లాఠీ కనిపించడం దేశానికి గర్వకారణం కాదు. వారి ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పాల్సిన చోట పోలీసు బలగాలు కనిపించడం ప్రజాస్వామ్య విజయానికి సూచిక కాదు. ప్రభుత్వాలు వస్తాయి... పోతాయి. పార్టీలు గెలుస్తాయి... ఓడిపోతాయి.  కానీ ప్రజాస్వామ్యం మాత్రం నిలిచి ఉండాలి.

అందుకే నేటి అత్యవసర ప్రశ్న ఇదే.  ప్రజలను ఓట్లుగా చూసే రాజకీయమా మనకు కావాల్సింది ? లేక ప్రజలను పౌరులుగా గౌరవించే ప్రజాస్వామ్యమా?  జంతర్‌ మంతర్‌ ఘటనకు సమాధానం కేవలం ఒక ప్రభుత్వానికి కాదు. భారత ప్రజాస్వామ్యానికి ఇవ్వాల్సిన సమాధానం.  ప్రజల గొంతును లాఠీతో కాదు...ప్రజాస్వామ్యంతో వినాలి. ప్రశ్నించే విద్యార్థిని కొట్టడం కాదు... అతని ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పాలి.
అదే నిజమైన ప్రజాస్వామ్యం. 

లక్ష్మీరాజా, 

యూటిఎఫ్ రాష్ట్ర ప్రధాన కార్యదర్శి,

కడప.